چرا ایرانیها نان بیشتری مصرف میکنند؟
زالی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در سخنانی اعلام کرد که «ایران بزرگترین مصرفکننده نان در جهان است» او گفته «در ایران مردم بین ۳۷ تا ۴۰ درصد از نرم جهانی بیشتر نان مصرف میکند.» حدس و گمانها حاکی از این است که طرح این سخنان در شرایط فعلی نشانهای از تلاش برای حذف یارانه نان و سپس افزایش قیمت نان است.
این سخنان در حالی مطرح میشود که جلسات بررسی تعیین دستمزد کارگران کماکان در حال انجام است و تاکنون نتیجهای به همراه نداشته است.
اخیرا هم روزنامه اعتماد در گزارشی سبدغذایی را که از سوی وزارت بهداشت منتشر شده بود، تحلیل کرد که در آن نشان میداد میزان کالری مصرفی روزانه کارگران کاهش پیدا کرده است، از گوشت و مرغ گرفته تا میوه و سبزیجات. بعد از انتقادها به این موضوع، وزارت بهداشت با تکذیب این موضوع، اعلام کرد که جدول منتشر شده سبد غذایی قدیمی است و مبنای تعیین دستمزد این جداول سبد غذایی نخواهد بود.
حسین راغفر اقتصاددان و کارشناس حوزه فقر و آسیبهای اجتماعی در گفتگو با رویداد ۲۴، به موضوع حذف یارانه نان که قوت غالب مردم جامعه است، اشاره میکند و معتقد است بخشی از مردم اکنون حتی توان خرید نان را هم ندارند و ادامه این رویه مردم را فقیرتر میکند. بخشهای مهم این گفتوگو را میخوانید؛
تقاضا برای نان سنتی بیشتر شده است
*سالیانه ۲۰۰ هزار میلیاردتومان یارانه غلط به نان میدهند. مطالعهای بالغ بر دو دهه قبل درباره نان و اینکه چگونه میشود آن را سامان درستی داد، انجام شد اما متاسفانه هیچ کس به این مطالعه توجهای نکرد، در حالی که هزینههای زیادی برای این بررسی صورت گرفته شده بود و نتایج خوبی هم از آن حاصل شده بود.
*بحث این است که نان در یک فرایندی از یک کاشت، داشت و برداشتی حاصل میشود و تبدیل آن به آرد و ارسال آن به نانواییها. بخش قابل توجهی تحت تاثیر فشار تولیدکنندگان نان مدرن و صنعتی در مقابل نان سنتی است. نانی که به صورت صنعتی تولید میکنند احتمالا با کیفیت بهتری هم است اما نکته این است که بسیار گران است.
*نان در کشور ما به عنوان قوت غالب تعریف میشود و بخشی از مردم کالری روزانه را از این طریق دریافت میکنند. اتفاقا از آنجایی که نان برای طبقات گستردهای از جامعه یک «کالای گیفن» محسوب میشود، یعنی هرچقدر که قیمت آن افزایش پیدا میکند، تقاضا برای آن هم زیاد میشود. چرا که مردم طبقات متوسط و ضعیف جامعه، کالای جایگزینی برای نان ندارند و وقتی قیمت کالاها از جمله نان بالا میرود، آنها کالاهای دیگر که ریز مغزیها را تعیین میکند مانند گوشت، تخم مرغ، شیرو لبنیات را کم میکنند، اما نان، چون کالری ارزانتری را در اختیار آنها میگذارد را بیشتر مصرف میکنند.
*این سیاستها با توجه به اینکه فقر گستردهتر شده است، تقاضا برای نان سنتی بیشتر شده است؛ بنابراین دلایل فقر مردم ریشهیابی نشود راهحل مناسبی هم نمیتوان پیدا کرد.
*در شرایط کنونی «اینها» میخواهند تا جایی که میتوانند یارانه نان را حذف و یا کم کنند. از این جهت [این اظهارنظرها] به نظرم مقداری از آن بازیهایی است که برای کاهش یارانه نان در کشور صورت میگیرد و نمودهای آن را هم در تحویل آرد به نانواییها میتوانیم ببینیم که به هر صورت سهمیه نانواییها کمتر شده است.