رویکرد جدید اوباما تغییر تاکتیک یا استراتژی در گفتگو با دکتر مظاهری استاددانشگاه ونایب رییس شورای مرکزی خانه احزاب ایران

پس از ثبات قدرت درکاخ سفید وآغاز حکومت دموکراتها، اکثر ناظران مسائل بین المللی منتظر تغییرات عملی در سیاست خارجی امریکا ونیز اتخاذ رویکرد نوین باراک ارباما نسبت به حل وفصل بحرانهای جهانی به ویژه خاورمیانه هستند، اوباما تاکید دارد که باید سیاست های ستیزآمیز و خشن جورج بوش در خاورمیانه تعدیل شود، همچنین وی باردیگر در هفته های اخیر خواهان مذاکرات مستقیم وگشایش در روابط تهران- واشنگتن شده است.

در پاسخ به این درخواست، ایران نیز ضمن استقبال از حل وفصل مسائل از طریق گفتگو هرگونه گشایش در روابط فیمابین را منوط به تجدید نظر عملی در سیاست های افراطی دوره بوش و لحاظ منافع ملی ایران نموده است.

برای بررسی بیشتر موضوع واطلاع از آخرین تحولات در روابط فیمابین، مصاحبه ای را با دکتر محمدمهدی مظاهری استاد دانشگاه وقائم مقام جامعه اسلامی دانشگاهیان ایران انجام دادیم که از نظر خوانندگان گرامی می گذرد:

س : جناب آقای دکتر مظاهری پیامدهای روی کارآمدن اوباما بر سیاست خارجی امریکا را چگونه تحلیل وتبیین می کنید؟

افول قدرت امریکا در دو دهه اخیر نتیجه سیاست های افراطی نو محافظه کاران در کاخ سفید بود. اتخاذ سیاست های جنگ طلبانه بویژه در حوزه خاورمیانه ( عراق – افغانستان) امریکا را در با تلاق عمیقی فرو برد، بطوریکه بالا رفتن تلفات نیروهای نظامی وتحمیل هزینه های هنگفت اقتصادی به مالیات دهندگان امریکایی از عوامل اصلی شکست نومحافظه کاران در کارزا انتخاباتی ریاست جمهوری با دموکراتها بود. تحت این شرایط باراک اوباما و تیم سیاستگذاری وی ( جرج بایدن وخانم سوزان رایس) با رویکرد جدید تحت عنوان گفتگو وتعامل با کشورهایی نظیر ایران و سوریه ... وپیگیری دیپلماسی در منطقه اقداماتی را آغاز کردند. بی شک اقدامات جدید اوباما برای احیای قدرت امریکا و بازگردان پرستیژ جهانی این کشور در سطح نظام بین الملل صورت می گیرد. نکته قابل توجه در موضع گیریهای اخیر وی نسبت به ایران در چهارچوب رویکرد جدید امریکا به جهان اسلام مطرح کرده که حاکی از افزایش قدرت طبیعی ایران و افزایش ژئوپلیتک جهان اسلام است.

س: آقای دکتر مظاهری اوباما در قیاس با سلف خویش جرج بوش از چه ابزار ومنابع قدرتی برای تأثیر گذاری بر محیط داخلی ایران برخوردار است؟

شعارهای انتخاباتی اوباما مورد پسند افکار عمومی جهان قرار گرفته است. بنابراین در وضعیت فعلی حداقل وی منفور افکار عمومی نیست. وهمچنین وی تحت شرایط بحران مالی و اقتصادی جهان که دامنگیر اقتصاد این کشور هم شده برای حل و فصل بحرانهای بین المللی استفاده از زور (گزینه نظامی ) را ترجیح نمی دهد وحداقل در میان افکار عمومی چهره نرم وصلح طلبی از خود به معرض نمایش گذاشته است لذا جای امیدواراست وی با عمل کردن به شعارهای انتخاباتی وکاستن از سیاست های خصمانه امریکا در قبال دیگر کشورها گام جدی برای برقراری صلح و ثبات در منطقه بردارد.

س: جناب آقای دکتر مظاهری آیا در میدان عمل شما تفاوت اساسی میان سیاست های بوش و باراک اوباما نسبت به ایران از جمله مسائل صلح آمیز هسته ای مشاهده می کنید؟

در مجمو ع می توان گفت به رغم تغییرات تاکتیکی و روبنایی در سیاست خارجی امریکا نسبت به ایران به ویژه مسائل صلح آمیز هسته ای ، تیم جدید کاخ سفید به رهبری اوباما همچنان در تلاش است که ایران را از رسیدن به قدرت هسته ای در منطقه بازدارد چرا که اولویت دموکراتها نیز همانند جمهوریخواهان حفظ برتری نظامی رژیم صهیونیستی وعدم تبدیل کشورهای دیگر به قدرت فرامنطقه ای وبالاتر از این رژیم است. در این چارچوب دولت جدید امریکا نیز در پی آن است که با احیای مجدد استراتژی « هویچ – چماق» بجای استراتژی « ماشه» به محدودسازی قدرت نفوذ ایران در منطقه بپردازد. بطوریکه اوباما عدم حمایت ایران از حماس وحزب ا... و نیز پذیرش ارزشهای امریکایی ( آزادی و دموکراسی ) را از شرایط اساسی برای هرگونه تحول و دگردیسی در روابط دوکشور اعلام می کند.

س: آقای دکتر مظاهری سیاست های اصولی جمهوری اسلامی ایران در تأثیرگذاری برهرنوع تغییر امریکا نسبت به کشورمان چگونه ارزیابی می کنید؟

در سیاست یک اصل مهم است که می گوید هیچ کشوری دوست دائمی یا دشمن ابدی کشور دیگر نیست و بنابراین تصمیم سازیها وسیاست گذاریها باید براساس مقدورات داخلی ومحذورات بین المللی و خارج از آرمانگریی محض اتخاذ گردد. با توجه به نکات فوق داشتن روابط حسنه با همه کشورهای دنیا به جز رژیم اشغالگر قدس می تواند نگاه راهبردی ایران به مسائل بین المللی و تعامل با نظام بین الملل باشد. از آنجا که ایران دارای توانمندیهای بالای نظامی وقدرت تأثیرگذار معنوی در منطقه بوده و است، دولتمردان جدید امریکا مجبور به پذیرش واقعیت های جدید هستند. بنابراین در وضعیت فعلی دستگاه دیپلماسی کشورمان باید خارج از هرگونه افراط وتفریط و با اتخاذ مواضع عملگرایانه از رویکرد جدید اوباما به عنوان فرصت مغتنم برای حل و فصل مسائل بغرنج فیمابین و خروج از وضعیت فعلی استفاده نماید. چرا که اتخاذ دیپلماسی فعال، دور اندیشی واجرای برنامه های کارآمد بهره مندی از قدرت هوشمند کشور که ترکیبی از قدرت سخت و نرم است تضمین گرمنافع ملی کشورمان در منطقه خواهد بود.